U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Het geheim van de godsvrucht

In de vorige twee studies in deze reeks over wie God is besprak ik Bijbelgedeeltes, die mij in het verleden sterk overtuigden van de Godheid van Jezus Christus. Ik heb alle jaren door steeds gemerkt dat de Bijbeltekst, die ik vandaag in deze studie wil onderzoeken, voor heel veel gelovigen doorslaggevend is in hun opvatting over God de Zoon. Die lading heeft deze tekst voor mij nooit gehad omdat ik ook in de tijd dat ik in de godheid van de Zoon van God geloofde daarvoor niet kon afwijken naar woorden in een tekst, die er officieel helemaal niet stonden. Ook in die tijd stond dat in mijn denken toch wel een beetje voor onderwijsbedrog.

Ik kies, om nu maar te beginnen, gelijk voor een vertaling waar de tekst zo is omgebogen dat het ondubbelzinnig aangeeft dat Christus Jezus God zou zijn:
(Staten vertaling) 1 Timotheüs 3:16 En buiten allen twijfel, de verborgenheid der godzaligheid is groot; God is geopenbaard in het vlees, is gerechtvaardigd in den Geest, is gezien van de engelen, is gepredikt onder de heidenen, is geloofd in de wereld, is opgenomen in heerlijkheid.

Dat staat er toch maar eventjes: “God is geopenbaard in het vlees”.
Tja, het staat er wel in de Staten vertaling. Staat het er ook in de Schrift? Als je een interlineair of concordante vertaling hebt, loop het na! Onderzoek het echt! Het blijkt er niet te staan! Maar laten we maar eens even enkele andere vertalingen er naast leggen.
NBG vertaling: Buiten twijfel, groot is het geheimenis der godsvrucht; Die Zich geopenbaard heeft in het vlees, is gerechtvaardigd door de Geest, is verschenen aan de engelen, is verkondigd onder de heidenen, geloofd in de wereld, opgenomen in heerlijkheid.
Leidse vertaling: Groot is ontegenzeglijk het heilsgeheim der vroomheid: hij die verschenen is in het vlees, gerechtvaardigd door den Geest, gezien door de engelen, gepredikt onder de heidenen, gelovig in de wereld aangenomen, opgenomen in heerlijkheid.
Katholieke Petrus Canisiusvertaling: Groot is het geheim van de godsdienst, zoals het eensgezind wordt beleden: Hij verscheen in het Vlees, Werd gerechtvaardigd door den Geest; Hij werd door de Engelen aanschouwd, Onder de heidenen gepreekt; Hij werd in de wereld gelovig aanvaard, En opgenomen in de heerlijkheid.

En hoe klinkt deze tekst nou helemaal ruw, onbewerkt, regelrecht overgezet uit de Griekse grondtekst naar ons Nederlands? (Onmogelijk om dan een mooi in het Nederlands lopende zin te krijgen, maar wel zo exact mogelijk).
En zoals betaamd wordt: groot is het van de eerbiedigheid geheim, dat werd openbaar gemaakt in vlees, werd gerechtvaardigd in geest, werd gezien door boodschappers, werd geproclameerd in natiën, werd geloofd in wereld, werd opgenomen in heerlijkheid.

Okay, dat is geen mooi Nederlands, maar vergeleken met al de diverse vertalingen begrijpen we het wel. Maar één ding valt onmiddellijk op. In het originele handschrift is de vermelding “GOD” niet aanwezig. Wat blijkt? Het geheim van de eerbied, of (zoals de Katholieken het vertalen) het geheim van de godsdienst zoals het eensgezind wordt beleden, of (zoals de Leidse vertaling het weergeeft) het geheim van de vroomheid, of zoals gewoon in de NBG: Het geheim van de godsvrucht is Christus Jezus, die in het vlees gekomen is.

Er is echter nog iets opvallends. Het geheim van godsvrucht is niet zozeer dat Jezus Christus in het vlees is gekomen. Van dat in het vlees verschijnen als Jezus Christus getuigen alle vier de Evangeliën. Er staat echter dat Hij in het vlees “GEOPENBAARD” is. Er was dus eerst iets verborgen, dat nu zichtbaar geworden is. Wat was er nou in het begin verborgen terwijl het er wel was?
Johannes 1:1 In het begin was het Woord en het Woord was op God gericht, en God was het Woord.

Ja inderdaad, ik geef het eind van deze tekst weer als “God was het Woord”. Waarom gooi ik nou die volgorde van woorden opeens om hè? Gewoon omdat die volgorde nou eenmaal zo in de grondtekst staat. Eigenlijk heel simpel dus. Maar de kerkleer over de godheid van Jezus moest bevestigd worden en dus gooide men in de diverse vertalingen die tekst helemaal om. Tja, een studie apart. En daarom gaan we daar dus in de volgende studie mee aan de slag.

Johannes 1:1 In het begin was het Woord en het Woord was op God gericht, en God was het Woord.
God bediende zich dus eerst van het Woord om Zich bekend te maken. Dat gebeurde tamelijk verborgen voor de wereld, maar toen kwam Christus Jezus.
Johannes 1:14 Het Woord werd vlees en sloeg Zijn tent op onder ons. En wij staarden naar Zijn heerlijkheid, een heerlijkheid als van een eniggeborene van de Vader, vol van genade en waarheid.”
Jezus is dat vleesgeworden Woord. Toen Hij dus 2.000 jaar geleden hier op aarde als baby geboren werd is dat geopenbaard. Dat is het geheim van de godsvrucht.

De zoon van God is dus het geheim van de godsvrucht. Nou is dit woordje “godsvrucht” op zich al een behoorlijk lastig woordje. Het behoort eigenlijk altijd, ECHT ALTIJD!!!, uitgelegd te worden. Je kan het niet zomaar in een bespreking van zo´n Bijbeltekst overslaan. En laat dat nou juist meestal wel gebeuren! Nee! Sla het niet over! Het is namelijk geen woord dat je in het gewone spraakgebruik tegenkomt. Het is puur een woord dat we gereserveerd hebben voor de godsdienst en voor de Bijbel en daarmee dus volslagen onbekend is, ook onder christenen.

Zo was er bijvoorbeeld laatst een voetbalwedstrijd, waarbij Oranje blijkbaar een beetje gefaald heeft (ik heb er niet zoveel verstand van). Achter elkaar allerlei besprekingen over die wedstrijd op TV. Niemand was er, echt niemand, die zich afvroeg of er nog een godsvruchtig balletje geschopt was. Het hele woord is niet ter sprake gekomen.

We hebben ook net een verkiezing achter de rug. Hele debatten op TV. Hele discussies op Facebook. Artikel op artikel vulden de kranten. Geen moment is de vraag opgekomen of het partijprogramma van Groen Links wel godsvruchtig was. Zelfs de SGP kwam daar niet mee. Die vraag zou ook alleen maar een wedervraag opleveren, namelijk: “Huhhhhh????” Godsvrucht is een woord wat wel een klank heeft, maar voor de niet godsdienstig ingewijde volkomen inhoudsloos is.

Het is dan ook vanzelfsprekend dat als de gemiddelde gelovige leest over Christus Jezus als het geheim van de godsvrucht, dat men dan eigenlijk gelijk het meest nabijgelegen woord dat men wel begrijpt, namelijk “God” daarin hoort. Zoiets als: “Wil je een geheim weten over God: Hij is geopenbaard in het vlees!” Dat staat er niet, maar het is wel begrijpelijk dat de ruime meerderheid dit erin hoort en er dus leerstellig ook instinkt.

Nee, God is niet geopenbaard in het vlees. Christus is het geheim van de godsvrucht. De godsvrucht! Wat bedoelt de Schrift met dat vreemde woord. Als we dit woordje gaan ontleden, dan komen we heel gek juist tot een antwoord, dat het antwoord helemaal niet is. Zo lastig zit dit godsdienstig woordje ook nog eens in elkaar. Het is namelijk niet de vrucht van God, ook al zou dat voor mij de logische gevolgtrekking zijn van dit Nederlandse woord. Nee, het is niet de vrucht van God. Absoluut niet!

Tja, de Schrift zelf is zo simpel, eigenlijk zo makkelijk te begrijpen. Weet je waarom je nu waarschijnlijk protesteert? Omdat het jargon van de vertalers van de Bijbel het zo onmogelijk lastig gemaakt heeft. Maar laten we eens kijken wat dat lastige woordje “godsvrucht” nou eigenlijk betekent.

Dit woordje “Godsvrucht” heeft dus niks met vrucht te maken. Het is niet de vrucht van God. De hele uitdrukking “God” zit ook al helemaal niet in dat woord. Bekijken we echter het echte Griekse grondwoord dan komen we een populaire voetballer uit het verleden tegen: “Eusebeo”. Dat is het Griekse woord, dat Paulus hier gebruikt. Het bestaat uit twee delen:
1/ “Eu” = “goed
2/ “Sebomai” = ontzag of respect hebben
De godsvrucht is dus een goede manier van ontzag hebben. Je kan dus ook een slechte manier hebben. Dat is als je ontzag tegen al het beter weten in toch afdwingt. Dan is er wel een soort van ontzag, maar er zit geen greintje warmte of hartelijkheid in. Hier draait het echter om ontzag dat vanuit de goede bron gewonnen wordt. Het spontane ontzag omdat iemand dat van harte waard is.

Wat is nou die goede manier van ontzag? Nee, dit is echt de vraag helemaal fout stellen! Dit geheim van dat goede ontzag is namelijk niet iets. Dit geheim is een Persoon! Het is Christus Jezus zelf. Hij is geopenbaard in het vlees. Dus wanneer we heel eenvoudig de Bijbeltekst zelf volgen, dan krijgen we vanzelf de uitleg wie die verborgenheid van het goede ontzag (de godsvrucht) is. De geweldige uiting van respect of ontzag zit hem dus niet in afgedwongen ontzag. Dat heet nou juist een schijn van godsvrucht (oftewel een schijn van goed ontzag).
2 Timotheüs 3:5 Zij hebben de schijn van godsvrucht (een goed ontzag), maar verloochenen haar kracht.

Is het je nooit opgevallen dat de eerste verleiding in de mensengeschiedenis niet een verleiding tot iets negatiefs was? Eva werd verleidt om iets goeds te doen. Adam en Eva leefden in gemeenschap met God. Beter dan dat kan je het niet krijgen. Toen kwam de slang die haar vertelde dat ze als God zou worden als ze alleen maar van die vrucht at. Eva nam niet van die boom omdat ze God wilde afwijzen! Integendeel, ze nam van die boom omdat het haar goed leek om dat onderscheid tussen goed en kwaad te bezitten. Zo had ze een veel duidelijker gedragssysteem voor goed en kwaad, waarbij ze haar eigen vrije keuze om God te dienen duidelijk kon laten uitkomen. Haar idee was dus dat ze nu met haar eigen vrije wil de juiste keuzes voor God kon maken. Een behoorlijke instinker! Hier heb je de start van die schijn van godsvrucht!

De primaire zonde was dus een poging om iets goeds te doen. Met de morele keuze tussen goed en kwaad zou ze steeds meer op God gaan lijken. Een groei die in die ethisch ‘christelijke’ prediking nog altijd doorklinkt. Die prediking levert een schijn van godsvrucht op, waardoor men keuzes maakt om goed te leven voor God.

Nee, die grandioze uiting van respect of ontzag (de godsvrucht) zit hem geheel en al in de persoon van Christus Jezus zelf! Wat een heerlijke boodschap! Zoals God Zijn genade door Zijn Zoon uitwerkte tijdens Zijn rondgang hier op aarde, zo werkt God nu Zijn genade nog altijd voluit in en door ons uit via de Zoon van God, Christus Jezus, Hij, die geopenbaard is in het vlees.

God heeft jou nooit geroepen om je nu helemaal te richten op goede daden. (Ik weet het. Dit klinkt weer erg revolutionair binnen het christelijke denken) God zoekt bij jou niet die pogingen om toch vooral niks met het kwaad te maken te hebben. Godsvrucht (Het goede ontzag voor God) ligt simpelweg vast in de Persoon van Christus Jezus! Dat is wat Paulus in deze tekst aangeeft. Waarom zouden we dat negeren? Het idee om dat te kunnen bereiken door uit de buurt van kwaad te blijven en telkens goede dingen te doen is diezelfde instinker, waar Eva ook in getrapt is (met hopeloos resultaat).

Godsvrucht (Goed ontzag voor God) draait niet om ons. Godsvrucht draait niet om goed gedrag. Godsvrucht draait niet om het zelf uitdokteren hoe je God een plezier kan doen. Het geheim van godsvrucht is de Persoon van de opgestane en verheerlijkte Christus Jezus, die jouw leven is! Hij is jouw godsvrucht!
1 Timotheüs 3:16 Buiten twijfel, groot is het geheim van de godsvrucht; Die Zich geopenbaard heeft in het vlees, is gerechtvaardigd door de Geest, is verschenen aan de engelen, is verkondigd onder de heidenen, geloofd in de wereld, opgenomen in heerlijkheid.
Prijst God voor Zijn weg van genade via Zijn Zoon. Dankt en jubelt Vader God door Zijn Zoon Christus Jezus! Wat een verrukkelijke tekst blijkt dit toch maar weer te zijn!

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende