U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Wat is een bedeling?

Vrijwel direct nadat ik de Heer Jezus als mijn Redder had leren kennen, heb ik geleerd dat een bedeling een tijdsperiode is waarin God op een bepaalde manier werkt. God begon iets. Het kwam in de handen van een mens of mensen en het eindigde in een afgang: alles bij elkaar werd dat als een bedeling gezien, een tijdsperiode. Ook leerde ik de zeven achtereenvolgende bedelingen kennen n.a.v. de voorbeelden van zeven dagen in de week, de zeven grondtonen in een toonladder en (wat me niet zo aansprak omdat ik niet visueel ben) de zeven basiskleuren.

Tientallen jaren heb ik dit denken niet alleen geloofd maar ook allerwegen onderwezen. Ik had destijds nooit het woord zelf in de grondtekst echt uitgeplozen. Ik had nooit destijds de letterlijke betekenis van het Griekse grondwoord uitgezocht. Ik had nooit in de Bijbel zelf uitgezocht welke en hoeveel bedelingen er dan wel genoemd worden. Ik was destijds in de Bijbel nog nooit op Gods typische woord voor een tijdsperiode (een aioon) gestuit.

Vanuit typologie is de indeling van zeven verschillende bedelingen in Gods plan goed te verdedigen. Zo bewees ik vanuit de zeven scheppingsdagen hoezeer de zeven zelf uitgedachte tijdsperiodes in Gods plan met de wereld overeenstemmen met de structuur van God, die je overal terug kan vinden. De schaduwen in de zeven scheppingsdagen leken een prachtige omschrijving te zijn van mijn zeven bedelingen. Het probleem is echter dat je alles kan bewijzen vanuit schaduwbeelden. De schaduw van een oud vrouwtje kan zomaar typisch overkomen als de schaduw van een koe of van een ezel. Het vrouwtje zal me echter terecht een stevige lel om de oren verkopen als ik het als een absolute zekerheid verkoop dat haar schaduw de typische weergave van een koe of een ezel is.

Ikzelf heb menig keer van achter een katheder in een gemeente op zondagochtend de zeven bedelingen uitgelegd vanuit Genesis 1 en 2. Iedereen was daar razend enthousiast over. Men zag de kenmerkend afgebakende dagen en men zag de bedelingen zoals ik die precies één voor één exact afbakende als zelfstandige tijdsperiodes identiek aan de zeven dagen alsof het aionen waren, waar ik over sprak.

Ik zag nog meer in de schaduwbeelden van de zeven scheppingsdagen. Hoe werkt God de redding in het leven van een mens uit? Ik tekende dat tientallen jaren naar aanleiding van deze zeven dagen als zeven fases waar een ongelovige doorheen gaat om uiteindelijk een echt gelovige te zijn. Ik heb vanuit die zeven dagen meerdere malen de boodschap van het evangelie uitgelegd, zoals ik dacht dat die verliep naar het voorbeeld van de zeven dagen. Het is toch prachtig om een bekeringsboodschap in zeven etappes te hebben? Mensen smulden als ik dit in gemeenten doorgaf.

Beide zaken bleven niet overeind toen ik in de negentiger jaren echt letterlijke Bijbelstudie ging doen. Toch was dat heel mooi in de menselijke beleving. Zeker de zogenaamde evangelieboodschap. Zogenaamd want iedereen die echt Gods Woord onderzoekt komt tot de ontdekking dat onze redding niet op onze etappes gebaseerd is, maar dat het een werk van Gods genade alleen in Zijn geliefde Zoon is. Het schaduwspel was mooi en de kerkelijke toeschouwers waren verlekkerd, maar het had niks met het evangelie te maken. Precies eender gold mijn uitleg van de bedelingen.

Wil ik echt weten wat een bedeling is, dan moet ik naar het letterlijk Griekse woord, dat daarvoor gebruikt wordt.
Je hebt het zelfstandig naamwoord οικονομια “oikonomia”.
Je hoort ons woord “economie” al helemaal terug in dit Griekse woord. Dat is het dan ook. Een economie kan mondiaal zijn, kan landelijk zijn, kan plaatselijk zijn, kan familiegewijs zijn en kan zelfs heel persoonlijk zijn. Het is de huishouding zoals die draait in de wereld, in een land, in een plaats, in een gezin of in jouw persoonlijk leven.

Als ik het over mijn huishouding of mijn economie heb, dan komt de vraag vanaf welk tijdstip je dan moet rekenen of tot wanneer die door zal gaan helemaal niet ter spraken. Dat heeft namelijk helemaal niks met hoe mijn economie of huishouden draait te maken. Wat wil dat zeggen? Dat betekent dat οικονομια “oikonomia” totaal niets met een tijdsperiode te maken heeft. Het is geen weergave van een specifieke periode. Het is een weergave van hoe het in mijn huis of in een ander huis toegaat. Het is mijn of een andermans huishouden.

In zo´n huis is er ook iemand die bepaalt hoe het toegaat in dat huis. Dat is de bestuurder van het huishouden. Ook dat heeft in het Grieks vanzelfsprekend een eigen zelfstandig naamwoord οικονομος “oikonomos”.
Bij een econoom, wat duidelijk de Nederlandstalige afleiding van dit Griekse woord lijkt, hebben we nou niet bepaald een doortastend figuur voor de aandacht. Het is meestal een afgestudeerd persoon die veel losse slagen om de arm houdt als hem of haar naar de hen toegemeten kennis wordt gevraagd. Dat is ook niet de οικονομος “oikonomos”, waar de Bijbel over spreekt. Daarmee wordt echt degene bedoeld die het huishouden draaiende houdt, die dus de belangrijkste vinger in de pap heeft.

Moeten we nu zeven huishoudens keurig achter elkaar zien te flansen? Ik vermoed gezien de inhoudelijke betekenis van beide woorden, dat daar geen enkele noodzaak toe is. In het gewone leven heb je trouwens ook nooit één los huishouden. De flat waar wij wonen zijn al ruim 50 huishoudens naast, boven en onder elkaar, waarvan Machtelt en ik er ook eentje vormen. Dat één huishouden dus persé ook één tijdsperiode moet vullen is helemaal niet zo vanzelfsprekend.

Voor alle duidelijkheid nog even: Ik gebruik graag het begrijpelijk Nederlandse woord “huishouding”, ten eerste omdat dit de letterlijk inhoud van dit Griekse woord is, ten tweede omdat dit voor iedereen een heel stuk simpeler voor te stellen is. Waar ik echter het woord “huishouding” gebruik wordt veel vaker in de christenheid het meer versluierende woord “bedeling” gebruikt. Ik heb het bij huishoudingen dus over hetzelfde als bedelingen.

Hoeveel bedelingen/huishoudingen kent de Bijbel?
1 Corinthiërs 4:1 Laat men zo met ons rekenen: als dienaren van Christus en bestuurders van de huishouding van de verborgenheden van God.
1 Corinthe 9: 16-17 Wee mij
(Paulus), zo ik het Evangelie niet predik! Want doe ik het vrijwillig, dan heb ik loon; maar doe ik het onvrijwillig, dan blijft het bestuur van deze huishouding mij toevertrouwd.
Efeziërs 1:10 Om in
de huishouding van de volheid der tijden, wederom alles tot één te vergaderen in Christus,
Efeziërs 3:2 Als jullie tenminste gehoord hebben van
de huishouding van de genade van God, dat mij voor jullie gegeven is,
Colossenzen 1:25 Haar dienaar
(De gemeente, het lichaam van Christus) ben ik geworden krachtens de huishouding van God, dat mij gegeven is voor jullie, om het woord van God compleet te maken:

In Hebreeën 3: 5 wordt wel gezegd dat Mozes een dienaar van zijn huis was. Het woord “Oikos” voor “huis” komt in die tekst voor. Dat lijkt een aanleiding om ook daar een aanwijzing van een bedeling in te zien. Het Griekse woordje “rapon” voor “dienaar” hier plaatst Mozes echter niet op de plek van de bestuurder van een huishouding, maar op de plek van een ondergeschikte. Het hele idee van een bedeling speelt hier Bijbels gezien dus helemaal niet.

Alles bij elkaar genomen zijn er dus vijf Bijbelteksten over de bedelingen. Eventueel zouden we menselijkerwijs dus net zolang uit kunnen splitsen totdat we er hoogstens vijf bedelingen van gemaakt hebben. Dat lijkt mijzelf eigenlijk gerommel en geen Bijbeluitleg. Het komt mij over dat er sprake is van 2 bedelingen hier. In vier verschillende variaties wordt Paulus in dit complete overzicht aan Bijbelteksten over bedelingen de bestuurder van een bedeling voor de heidenen genoemd, wat nu nog steeds speelt en voor de toekomst wordt dan ook nog een bedeling van de volheid der tijden genoemd. Meer kan ik er niet van maken.

Is het niet apart dat op grond van zo´n woord dat feitelijk wijst op een huishouding en dat maar zeer zelden voorkomt in de Bijbel zo´n hele leer gebaseerd wordt? Voor alle duidelijkheid: Ikzelf heb die leer tientallen jaren onderwezen zonder de grondtekst uit te spitten. Daar ligt bij mij de belangrijkste oorzaak in. Het feit dat we een paar teksten zien met inderdaad dat specifieke woord erin en dan geconfronteerd worden met een aansprekende leer rondom zo´n woord is blijkbaar voldoende om voor de bijl te gaan.

Willen we meer weten over tijdsperiodes, die elkaar opvolgen om het plan van God te ontdekken, dan is het goed om ons te verdiepen in de aionen. Gods plan om uiteindelijk te komen op dat punt dat God alles en in allen zal zijn is het plan van die aionen.
Efeziërs 3:11 Het plan van de aionen, dat God gemaakt heeft in Christus Jezus, onze Heer;

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende