U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

De eer aan een misbruikende vader

Exodus 20: 12 Jullie zullen je vader en je moeder eren, opdat jullie lang leven in het land, dat de Heer, jullie God, aan jullie geeft.
Ik had al geschreven dat gezien het vele misbruik, de verwaarlozing, en het intens zware lijden dit voor kinderen een heftig onderdeel is. De leerstellige basis voor het eren van vader heb ik in de vorige studies reeds gelegd. Daar kunnen we nu mee aan de slag om in de wat meer emotionele lading van dit onderwerp te duiken. Ik zeg maar gelijk, verwacht niet teveel pastoraat van me want daar heb ik eigenlijk geen kaas van gegeten. Ik ben eigenlijk gewoon een botte boer, wat dat betreft. Ik lees vaak pastorale artikelen zonder enig idee te hebben wat ik nou lees. Maar ik zie wel dat nou juist de misbruikte mens niet in die mooie evangelische verhaaltjes past en vaak met de kater blijft zitten. In mijn inleiding schreef ik al dat ik me erover verwonder dat er nog altijd mensen rondlopen die hun hele jeugd verkracht en misbruikt zijn met juist deze Bijbeltekst als het zwaard van Damocles dreigend boven hen, die daarbij nooit de normaal Bijbelse uitleg gehoord hebben, en toch hun vertrouwen op God stellen. Een groter bewijs dat geloof geen beslissing van onszelf is, maar een geschenk van God, bestaat er voor mij eenvoudigweg niet. Wat een wonder!

Hij loopt te ijsberen nadat hij net weer zijn lusten op haar/hem botgevierd heeft. Hij denkt er mee weg te komen. Het kind hoort hem te eren! Daar staat hij zijn vingers op te rekken, die nog nagloeien van het driftige pak rammel dat hij deze avond weer uitgedeeld heeft. “Het wordt tijd”, denkt hij, “dat mijn zoon/dochter me weer keurig eert!” De boeman heeft geen idee in welke tekst hij wroet. Hij heeft geen flauw vermoeden hoe het gewicht van zijn handelen hier juist weer op hemzelf terugvalt. Hij is tevreden met de kerkelijke misleiding over dit gedeelte die de jeugd ook wijst op de noodzaak van gehoorzaamheid als antwoord op dit gedrag.

Vader eren betekent Bijbels gezien heel letterlijk dat er geen enkele tolerantie meer kan zijn voor het misbruik door vader. Vader eren betekent dat vader geconfronteerd wordt met zichzelf. Vader eren betekent dat er door de lijdende partij grenzen gesteld worden. Vader eren betekent niet dat je maar alle hoop moet opgeven dat je ooit misschien nog eens door iemand aardig behandeld zal worden. Vader eren betekent niet dat jij je gezondheid maar opoffert. Vader eren betekent niet toegeven aan elk sadistisch pleziertje dat bij vader opkomt.

Een breuk met vader en moeder die zelfs zover gaat dat je wellicht elkaar nooit meer zal zien betekent nog niet dat je hen niet eert. Het betekent uitsluitend dat zij zijn zoals ze zijn en dat jij hen als zodanig ook accepteert zonder enige verwachting dat ze ooit zullen veranderen. Dat is geen oneer. Dat is nou juist het eren van vader en moeder. Het kan best nog zo zijn dat je hen ondanks alles nog altijd liefhebt, maar je kan niet in hun nabijheid verkeren zonder vader weer de fout te laten ingaan. In zijn nabijheid blijven en hem zijn fouten laten maken, dat zou oneer zijn.

We pakken één voorbeeld van de eer van Bijbelse personen aan hun vaders.
Jonathan, de zoon van koning Saul:
1 Samuel 20: 30-34 De toorn van Saul ontbrandde tegen Jonatan, en hij zei tegen hem: Zoon van een weerspannige tuchteloze! Wist ik niet, dat jij voor de zoon van Isaï gekozen hebt tot je eigen schande en tot de schande van de naaktheid van je moeder? Dit is zeker, zolang de zoon van Isaï op de aardbodem leeft, zullen jij, en ook je koningschap niet staande blijven. Nu dan, laat hem bij mij brengen, want hij is een kind des doods. Maar Jonatan antwoordde zijn vader Saul en zei tegen hem: Waarom zou hij ter dood gebracht worden? Wat heeft hij gedaan? Daarop wierp Saul zijn speer naar hem om hem te doden. Toen wist Jonatan, dat zijn vader vast besloten had David ter dood te brengen. Daarom stond Jonatan van tafel op in brandende toorn.

Deze Jonathan eerde zijn vader, koning Saul, door tegen hem in verweer te komen. De koning had de verkeerde weg ingeslagen en het zou van oneer hebben getuigd als zijn zoon Jonathan hem daar maar gewoon in had laten vastlopen. Dat dwaalpad van vader Saul was gestart bij de grote successen die David boekte. Jaloezie had vader Saul te grazen genomen. Dat verteerde hem zodanig dat hij nog maar één uitweg zag: David een kopje kleiner maken. Zijn zoon Jonathan eerde zijn vader door hem hierop aan te spreken. Toen bleek dat vader niet echt voor rede vatbaar was accepteerde Joanathan dat niet gedwee. Hij onderwierp zich toen niet toch maar alsnog omdat hij nou eenmaal vader moest eren. Nee, dat was nou juist oneer geweest. Het gewicht van het gedrag van vader vroeg om het juiste antwoord en dat kreeg vader Saul hier dan ook van zijn zoon Jonathan. Hij eerde zijn vader.

We zijn deze studie begonnen om Vader God beter te leren kennen. Direct al bij ons eerste onderwerp lijken we daar nu enorm ver van verwijderd te zijn. Velen kijken naar hun eigen vader. Niets dan ellende zien ze. Willen ze de verpersoonlijking van het kwaad in hun denken samenvatten, dan hoeven ze maar naar vader te kijken. O, al die mensen die gillend wegrennen als je bij hen aankomt met een boodschap over Vader God hebben daar het volste recht toe. Hun vader was namelijk geen inkijkje in wie Vader God is, maar het is wel de vader die ze kennen.

Heeft de Bijbel het over de eer en de heerlijkheid van Vader God, dan ontmoeten we in die Bijbel Iemand die ons onvoorwaardelijk koestert, beschermd en liefheeft. Vader God vraagt er niets voor terug. Vader God geeft en geeft en blijft geven zonder te eisen. We zijn geborgen bij Hem. Wij mensen, waar wij dus vaders zijn, daar zijn wij niet het prototype van wat je van het vaderschap moet voorstellen. Sommigen zijn alleen maar verwekkers. Anderen zien je slechts als hun bezit, een verlengstuk van hun huis, auto, meubels en al hun verder bezit. Helaas zijn er zelfs velen die vinden dat zij met hun bezit mogen doen wat ze willen, en daar begint het misbruik. Ze hebben de titel “vader”. De eer van deze vaders in dit vers heeft niks, maar ook niks uitstaande met die heerlijke eer en heerlijkheid van Vader God.

Maar God is toch genadig, ook voor zulke vaders? Het is toch zo dat waar de zonde toenam, de genade meer dan overvloedig is geworden? Jazeker! Christus is zondermeer ook hun Redder! Zijn genade overstelpt ook hen. Geloven ze dat? Kennen ze die genade? Dan kennen ze ook het resultaat van Gods overvloeiende rijkdommen van genade.
Romeinen 6: 1-3 Wat zullen wij dan zeggen? Mogen wij bij de zonde blijven, opdat de genade zal toenemen? Volstrekt niet! Immers, hoe zullen wij, die aan de zonde gestorven zijn, daarin nog leven? Of weten jullie niet, dat wij allen, die in Christus Jezus gedoopt zijn, in zijn dood gedoopt zijn?
Romeinen 6: 15 Wat dan? Zullen wij zondigen, omdat wij niet onder de wet, maar onder de genade zijn? Volstrekt niet!

Genade betekent volkomen vrijheid. Die vrijheid is er dus ook voor dergelijke vaders als ze genade ontdekken. Vandaar deze angstige vraag, die Paulus naar zich toe geslingerd kreeg. Paulus geeft hier ook geen verbod. Wat Paulus doet is aangeven dat die vrijheid betekent dat je helemaal dood bent voor die zonde omdat je met Christus gestorven bent. Probeer een dode maar eens tot zo´n misbruik aan te zetten. Daar is die helemaal dood voor. Jazeker, Gods genade is ook voor dergelijke vaders, ja voor alle vijanden. Het geweldige van Gods overvloeiende rijkdommen van genade is echter dat daar door Christus zelf een totale verandering bewerkt wordt. Het is onder genade niet zo dat het niet mag, maar dat het uitgesloten is, oftewel: “Volstrekt niet!”.

Ligt nu het initiatief in de handen van het misbruikte kind om zo´n vader te omringen met een volheid van genade? Nee, God is Degene, die dat doet. Aan het kind wordt voorgehouden die vader te eren, oftewel hem met de consequenties van zijn handelen te confronteren, wat in het uiterste geval kan betekenen dat ze elkaar nooit meer zullen zien. En, om nog even terug te denken aan de vorige studie, ook daarin werkt Gods genade. Maar die kinderen zelf zijn God niet. Het pakkie aan van God mogen we rustig in Gods handen laten. Hij weet precies hoe hij daar mee om moet gaan. Dat is bij Hem in prima genadehanden.

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina