U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Wat Is Despotisme?

Ik ga iets heel geks zeggen. Waar wij zicht krijgen op Gods soevereiniteit, daar erkennen we Hem ook Despoot. Willen we iets begrijpen van hoe Gods overvloeiende rijkdommen van genade werken in ons praktische leven, dan zullen we zicht moeten krijgen op Gods despotisme.

Het Griekse woord ‘despotes’ in verschillende Bijbelteksten heb ik namelijk regelrecht weergegeven met ‘Despoot’. Wat moeten we ons echter voorstellen bij een Despoot? Dat is een persoon met absolute macht, die dit ook willekeurig kan toepassen. Inmiddels heeft het despotisme als staatsvorm een negatieve lading gekregen. Waardoor?

In onze moderne denkwereld hoort despotisme helemaal bij een tiran. Nou, daar hebben wij eigenlijk helemaal geen enkele positieve waardering voor binnen ons huidig democratisch denken. Het is een regeringsvorm van één absoluut monarch, die zijn absoluut gezag naar eigen willekeur toepast. Het is dus een tirannie, oftewel een dictatuur.

Onder het bestuur van een despoot is er geen discussie mogelijk, waar tegenwoordig onze politieke wereld nou juist op lijkt te drijven. Er zijn geen politieke partijen. Kritiek of verzet wordt gelijk afgestraft. Eigenlijk bestaat een dergelijk dictatoriaal bewind politiek nergens meer op deze aarde. Zelfs bij de, naar ons idee, meest gruwelijke overheden heeft men nog altijd een schone schijn van een democratische volkvertegenwoordiging.

Als staatsvorm zouden we tegenwoordig gruwen van een despotisch bewind. Binnen ons denken is het volslagen ondenkbaar. Toch werd dit bijvoorbeeld nog gewoon toegepast in het Romeinse Rijk tijdens Jezus rondwandeling op aarde en het bestond zelfs nog tot in de 18e eeuw als een soort verlicht despotisme (alles voor het volk, maar niet door het volk). Toen begonnen aan het eind van die eeuw de bekende Franse filosofen ook dat verlicht despotisme te ondergraven. Pas vanaf die tijd bestaat dus onze negatieve waardering van het despotisme.

Tegenwoordig zijn we gladde politici gewend geraakt die hier dit zeggen en daar het tegenovergestelde doen om er dan met een goede discussie weer mee weg te komen. Verantwoorden ze dit vervolgens voor de volkvertegenwoordiging, dan weten ze het zo te draaien dat beide zaken (het ene zeggen, het andere doen) bijzonder goed zijn voor ons volk en land. Vervolgens krijgt die draaier weer de volle steun van het volk. Dat heet democratie. Dat vinden we tegenwoordig veel beter.

God wordt in de Bijbel een Despoot genoemd. Hij bezit de absolute macht. Hij oefent volkomen onafhankelijk Zijn wil uit in de schepping, in de wereld, in jouw en mijn leven. Hij is daarbij geen verantwoording verschuldigd aan jou en mij. Er is geen inbreng van ons. Alles is Zijn werk. Alles voor Zijn schepselen, maar niets door die schepselen. De Bijbel noemt nou juist dat Gods genade, die werkt.

Maar zoals er aan het eind van de 18e eeuw weerstand kwam van wat men noemt de Verlichting, zo is er vrijwel direct nadat het blijde nieuws van Gods onvoorwaardelijke genade de wereld rondging ook weerstand gekomen tegen dit absoluut despotisme van God. Men is Hem als Despoot gaan verloochenen. De mens wilde zelf iets voor God betekenen.

Het verworden zogenaamde evangelie heeft tegenwoordig meer weg van het o zo bejubelde democratisch stelsel, dat overal in de wereld politiek al voor zo grote verwarring en mensenmoord zorgt. Bekijk bijvoorbeeld de Arabische lente maar eens.

Die duffe ellende is met de verloochening van onze enige Despoot en Here, Jezus Christus, nu ook vaste prik geworden bij de zogenaamde evangelieverkondiging binnen de christenheid. Wat houdt het tegenwoordig namelijk in? Wij doen nu alles voor God, maar niets meer door God. Genade is verworden tot een kreet.

Vanzelfsprekend gruwt vrijwel iedereen bij het horen van de uitdrukking ‘Despoot’. Het is namelijk enorm verworden binnen onze mensenwereld. Wat voor gruwelen, moordpartijen, executies, vergrijpen e.d zijn er bijvoorbeeld niet bekend van de diverse dictators? De mens heeft er een potje van gemaakt! Afgrijselijk despotisme! Vanzelfsprekend dat de Bijbelvertalers dus telkens waar de Bijbeltekst spreekt over onze Despoot, dit maar niet regelrecht vertaald hebben. Daar schrikt toch iedereen voor terug?

Waar ligt dan het verschil? De despoot is zo goed als dat zijn hart is. Wat moet je verwachten als Gods getuigenis van de mens is:
Jesaja 64:6 Al onze gerechtigheden zijn als een bezoedeld kleed;
Romeinen 7:18 Ik weet, dat in mij, dat is, in mijn vlees, geen goed woont;
De menselijke despoot wordt gedreven door dit hart. De resultaten zijn daar dan ook naar.

God is Despoot, maar wat is Zijn wezen?
1 Johannes 4:8 God is liefde.
1Johannes 4:16 God is liefde,
De Despoot ‘God’ wordt gedreven door die liefde. De resultaten zijn er ook helemaal naar. Dat is namelijk verrukkelijke genade!

Zodra despotisme in menselijke handen komt is het feitelijk al gedoemd tot mislukking. (Is dat niet zo met alles wat in mensenhanden valt?) Wij mensen kunnen niet met macht omgaan omdat dit bij ons niet voortkomt uit liefde, maar uit machtswellust. Gods despotisme wordt echter aangedreven door wat Hij in wezen is: Liefde. Het resultaat is genade.

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende