U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Wat is Hoofding?

Efeziërs 1: 10 Om alles wat in de hemelen en wat op de aarde is in de Christus te hoofden;

Bij ons nadenken over de verborgenheid van Gods wil is de Hoofding al heel wat keren langsgekomen zonder dat we daar speciale aandacht aan gewijd hebben. Toch is de boodschap van Christus als het Hoofd een heel kenmerkend onderdeel van de boodschap van de verborgenheid waar wij als gelovigen in deze tijd specifiek toe behoren. Je zal het nergens in Gods Woord terugvinden voordat God aan Paulus deze verborgenheid had geopenbaard. Ik zal gelijk maar open en eerlijk verklaren dat ikzelf hier in het verleden een totaal andere kijk op had, dan nu, nadat ik het Woord van God alleen nog letterlijk lees zoals het er staat. Ik bleek theologische opvattingen te hebben zonder dat zelf eigenlijk door te hebben.

Wat was mijn theologische opvatting? Eerlijk gezegd? Behoorlijk onbijbels! Behoorlijk vrouwonvriendelijk! Hier een korte samenvatting:
“Christus is het Hoofd. Dus Christus is de baas. Dus Christus is de Man want elke man is de baas.
Elke vrouw is de onderdanige aan haar hoofd, de baas, haar man.
De gemeente heeft Christus als Hoofd. Christus is dus haar baas. Christus is dus haar man. De gemeente is dus de onderdanige vrouw aan haar man/baas, Christus.”

Liep zo´n theologische overdenking nooit vast?
Nee, als je willekeurig Bijbelse woorden weg kan zetten als letterlijk en dan weer als figuurlijk, dan houdt zo´n theologisch bouwsel eigenlijk altijd wel stand. Dan kon ik zelfs nadrukkelijk verklaren dat elke keer als er in de Bijbel gesproken wordt van de man er over de baas gesproken wordt, en dat telkens als er over onderdanigheid gesproken wordt er de vrouw bedoeld wordt. Dan kan er rustig zonder problemen voor mijn theologisch bouwsel een volgende tekst langskomen:
1 Corinthiërs 11:3 Ik wil dat jullie weten, dat Christus het hoofd is van iedere man,
De logica van mijn theologisch bouwsel zou zijn dat dus iedere man een vrouw is. Dat zou het serieus nemen van mijn eigen theologisch denken opleveren. Maar een theologisch denken hoeft niet zo serieus te zijn, die rekent niet zo met logisch denken. Die vindt logisch denken zelfs niet geestelijk. Dus, lachend wimpel je zo´n idee weg met de woorden: “Natuurlijk is niet iedere man een vrouw. Dat is niet zo letterlijk bedoeld!”

Mijn theologisch bouwsel werd dus al die tientallen jaren nooit ondermijnd. Er was altijd een uitweg van de letterlijke interpretatie naar de figuurlijke, overdrachtelijke of zelfs geestelijke uitleg. Zo kon elke Bijbeltekst naar mijn theologisch denken omgevormd worden. Mijn orthodoxe lijn van denken was Bijbels gezien dus feitelijk vrijzinnig.

Toen ik in de negentiger jaren dankzij een geestelijke crisis in mijn geloofsleven alleen nog de letterlijke uitleg van Gods Woord overhield, toen werden de eerste barsten geslagen in mijn theologisch denken. Toen in het begin van deze eeuw Machtelt mij vroeg om eens een studie te maken van de man/vrouw verhouding, toen begon ik in de stellige overtuiging dat mijn theologisch denken zeker bevestigd zou worden door Gods Woord. Ik begon mijn studie en het eerste jaar heb ik er zeker niets over durven zeggen of schrijven omdat alles wat ik hoog achtte betreffende Gods spreken over de man en de vrouw door Gods Woord helemaal weggemangeld werd. Er bleef niets van over. De totale uitwerking van mijn studie heb ik op mijn website geplaatst. Die exercitie herhaal ik hier dus niet nog eens. Wie daar meer van wil weten verwijs ik naar de volgende link:
http://www.overvloeiendegenade.nl/studiemanvrouw/index.html

Efeziërs 1: 10 Om alles wat in de hemelen en wat op de aarde is in de Christus te hoofden;
Het gaat hier over “De Christus” als het Hoofd van alles, terwijl Christus zelf het Hoofd van de gemeente, het lichaam van Christus is. Willen we echt weten waar we nu over nadenken? Of willen we in ons theologisch denken bevestigd worden? De vraag is namelijk: Wat houdt die Hoofding van Christus hier in? Wat is het Hoofd zijn van Christus t.o.v. Zijn gemeente, het lichaam van Christus? Wat betekent dus het Hoofd zijn? Voor hen die al vol spanning zitten te wachten op de uitleg over Efeze 5 betekent dit onderwerp eigenlijk al een klein voorproefje. We kunnen namelijk niet nadenken over het Hoofd zijn van Christus, terwijl we dat hoofdstuk buiten beschouwing laten.

Efeze 5: 23 Zoals Christus het hoofd is van Zijn gemeente; Hij is de Redder van Zijn lichaam.
Staat hier nu dat Christus de baas is en dus Zijn gemeente onderwerpt? Nee, er staat dat Hij het Hoofd is en dus Zijn gemeente, die Zijn lichaam is, redt. Zo staat het er letterlijk. “Okay”, zal je zeggen, “in de reddings-handeling zelf komt dat baas zijn niet zo naar voren, maar er staat toch zeker wel degelijk dat Hij het hoofd is?”

Er staat inderdaad dat Christus het Hoofd van Zijn gemeente is. Letterlijk staat er dat Hij de “Kephala” van Zijn gemeente is. De verwarring in dit gedeelte ontstaat omdat we eigenlijk niet verder door willen denken over dat typische Hoofdschap van Christus. Het feit namelijk dat Paulus hier nadrukkelijk schrijft dat Christus de “Kephala” van Zijn gemeente is, bewijst taaltechnisch in het Grieks overduidelijk dat Christus zich hier niet als de baas van Zijn gemeente presenteert, maar als de “Kephala”.

Er zijn namelijk twee woorden voor “Hoofd” in het Grieks. Dat is ten eerste dit woordje “Kephala” en dat is ten tweede het woordje “Arche”. Laat ons woord “Hoofd” in de betekenis van “baas” of “leider” nou juist dat andere woordje “Arche” zijn. Dat had Paulus hier zonder enig probleem kunnen gebruiken als Paulus had willen duidelijk maken dat Christus de baas van de gemeente is. Dat was echter niet het onderwerp. Waaruit blijkt het Hoofdschap van Christus?

‘Hij redt zijn lichaam’. Christus Jezus is de ware Redder van de gemeente, Zijn lichaam. Christus presenteert zich niet als de baas van Zijn gemeente, die Zijn heerschappij opeist. Het Hoofd zijn van Christus blijkt uit het feit dat Hij Zichzelf totaal overgeeft voor Zijn lichaam. Hij gaat tot in de dood, ja de dood van het kruis, om Zijn lichaam te redden. Daar heb je het Hoofd in al Zijn heerlijkheid, de “Kephala”.

Wat kunnen we leren van het onderwijs van Christus Jezus zelf?
Markus 10: 42 Jullie weten, dat zij, die hoofden ('Archein') van de volken heten, heerschappij over hen voeren, en hun rijksgroten oefenen macht over hen.
Hier had je dus wel het Griekse woord ‘archein’ in de betekenis van hoofden van het volk.
Markus 10: 43 Zo is het echter onder jullie niet.
‘Nou’, zegt Christus, ‘zo moet het onder jullie niet zijn’. Als Paulus dan spreekt over het hoofd zijn in Efeze 5, is hij dan deze les van Christus vergeten? Nee, natuurlijk niet! Hij gebruikt bewust dat andere woord voor ‘hoofd’.
Markus 10: 44 – 45 De Zoon des mensen is niet gekomen om Zich te laten dienen, maar om te dienen en zijn leven te geven als losprijs voor velen.
Tegenover het hoofdschap (arche) in de wereld tekent Christus hier de kenmerken van Zijn hoofdschap (kephale). Hij heeft het hier over Zijn dienen en het geven van Zijn leven. Precies datgene wat Paulus in Efeze 5 tekent als het hoofdschap van Christus. Christus doel was niet om de baas te zijn over de gemeente, maar om haar te heiligen en te reinigen.

Efeziërs 1: 10 Om alles wat in de hemelen en wat op de aarde is in de Christus te hoofden;
Dit is dan de allereerste vermelding van Paulus over het “Kephala” zijn van Christus. Dus ook over dit onderwerp begint Paulus met het eindproduct. Hier de volgende keren dat Paulus Christus zo omschrijft:
Efeze 1:22 God heeft Hem als hoofd boven al wat is, gegeven aan de gemeente,
Efeze 4:15 Wij groeien naar Hem toe, die het hoofd is, Christus.
Efeze 5:23 Christus is het hoofd is van Zijn gemeente;
Kolossensen 1:18 Hij is het hoofd van het lichaam, de gemeente.
Kolossensen 2:10 Christus, die het hoofd is van alle overheid en macht.
Kolossensen 2:19 Het hoofd, waaruit het hele lichaam, door pezen en banden ondersteund en samengehouden, zijn goddelijke wasdom ontvangt.

Het Griekse woordje “Kephala” heeft zondermeer de betekenis van “Hoofd”! Het heeft que betekenis echter totaal niks uitstaande met het hoofd, dat overal maar de baas speelt. Het is het Hoofd, dat zijn nek uitsteekt. Zoals bij een geboorte altijd het hoofdje eerst komt en daarna het lichaam. Zoals wanneer ik als totaal lichaam wil weten of ik ergens veilig een huis binnen kan stappen, het hoofd eerst voorzichtig om de hoek van de deur kijkt om te zien of alles okay is. Zoals de stoottroepen in een leger het hoofd van het leger vormen. Zij strijden in de frontlinie om de weg te banen voor het lichaam aan soldaten van het verdere leger. Zij banen de weg. Zij zorgen dat het totale lichaam verder veilig op kan rukken. Zij redden het lichaam, daarom heten zij het hoofd van dat lichaam. Dat is de dienstbaarheid van het hoofd.

Het Hoofd in de betekenis van “Kephala” kan je herkennen aan zijn dienstbaarheid. Daarom komt Paulus ook met zijn uitleg over wat en wie het hoofd is.
Efeze 5: 23 Zoals Christus het hoofd is van Zijn gemeente; Hij is de Redder van Zijn lichaam.
Hoe heeft Hij dat gedaan?
Efeze 5: 25-27 Christus heeft de gemeente lief en heeft Zich voor haar gegeven, opdat Hij haar zou heiligen, haar reinigend door de wassing met water door het woord, opdat Hij de gemeente voor zich zou stellen, heerlijk, zonder vlek of rimpel of iets dergelijks, maar opdat zij heilig en onberispelijk zou zijn.
Daar zien we het Hoofd in al Zijn glorie en heerlijkheid schitteren. Willen we weten wat het betekent dat Christus het Hoofd van Zijn lichaam, de gemeente, is, dan hebben we hier het overduidelijke plaatje. Hij heeft zich totaal weggegeven om Zijn lichaam te redden! Dat is Hoofd (“Kephala”) zijn!

De verborgenheid van Gods wil is echter nog lang en breed niet tot zijn volledig doel gekomen in de redding van Zijn eigen lichaam, ons dus. De verborgenheid van Gods wil heeft iets veel groters op het oog:
Efeziërs 1: 10 Om alles wat in de hemelen en wat op de aarde is in de Christus te hoofden;
Alles en iedereen in de hemelen en op de aarde had God op het oog. Daarvoor gaat God echter wel dat lichaam gebruiken, waar het in de huidige huishouding allemaal om draait (ons dus).
Efeze 1:22 God heeft Hem als hoofd boven al wat is, gegeven aan de gemeente,

Die weg van dienstbaarheid van Christus om Zijn lichaam te redden (Zijn Hoofd zijn van het lichaam dus) was niet alleen met het oog op die gemeente, het lichaam van Christus. Daarom staat er hier niet alleen dat Christus als Hoofd gegeven is aan de gemeente. Nee, als zodanig is Hij samen met Zijn lichaam al boven al wat is. Dat staat er hier. Gods onvoorwaardelijke liefde en genade dreef Hem in dat Hoofd zijn van Christus voor Zijn lichaam, maar hier zien we dat diezelfde liefde en genade ook gericht is op alles wat is.

Hoe gaat deze tekst dan ook verder?
Efeze 1: 22-23 God heeft Hem als hoofd boven al wat is, gegeven aan de gemeente, die Zijn lichaam is, vervuld met Hem, die alles in allen volmaakt.
Letterlijk staat hier dat het Lichaam van Christus de volheid van Hem is, die op Zijn beurt weer alles in allen vervult. Je kan dus zeggen:
De Christus, dat is het Lichaam plus het Hoofd, oftewel de Gemeente en Christus.

De geweldige liefde en genade, die in Christus werkt voor Zijn lichaam, de gemeente, die zien we hier verder uitgewerkt worden in het Hoofd samen met Zijn lichaam, de gemeente, het lichaam van Christus. Die vormen gezamenlijk De Christus, die zich weer in Gods onvoorwaardelijke liefde en genade uitstrekt naar alles wat is. Vandaar dat de verborgenheid van Gods wil de bedeling van de volheid der tijden betreft, waarin wat gebeurt?
Efeziërs 1: 10 Om alles wat in de hemelen en wat op de aarde is in de Christus te hoofden;

Alles wordt samengevat in de Christus. Als we het Griekse woordje voor dit werkwoord “hoofden” opzoeken in het Woord van God, dan is er maar één andere Bijbeltekst met dit werkwoord.
Romeinen 13:9 De geboden: gij zult niet echtbreken, gij zult niet doodslaan, gij zult niet stelen, gij zult niet begeren en welk ander gebod er ook zij, worden samengevat in dit woord: gij zult uw naaste liefhebben als uzelf.
Alle geboden worden gehoofd, of worden samengevat in dat ene woord. Voert het gebod "Gij zult uw naaste liefhebben als uzelf" de heerschappij over alle andere geboden? (Dat zou je denken als het “de baas spelen” betekent) Nee, de andere geboden worden er wel in samengebald, oftewel het vindt daar wel zijn vervulling, zijn completering in. Diezelfde gedachte is ook in de huishouding van de volheid der tijden toe te passen op “De Christus”.
Momenteel is nog niet alles samengevat in Christus. De dag dat Christus alles in allen zal zijn (1 Cor. 15: 28) is nog toekomstig. Maar voor de Gemeente is dit wel al een feit. Voor de Gemeente is Christus al alles en in allen (Col. 3: 11). En nou juist in die gemeente werkt weer die onvoorwaardelijke liefde en genade tot dit ene doel.

Welk doel? Om de baas te spelen? Nee, om te hoofden in de echte betekenis van “Kephala” en nou juist niet van “Arche”.
Een duidelijke Uitleg hiervan vinden we terug in de volgende tekst over het "Hoofd" zijn van Christus:
Kolossensen 1:18 Hij is het hoofd van het lichaam, de gemeente. Hij is het begin, de eerstgeborene uit de doden, zodat Hij onder alles de eerste geworden is.
Hier vinden we het begrip "Hoofd" direct door Paulus uitgelegd. Het is niet de kapitein of officier die de orders uitdeelt. Om in het beeld van het leger te blijven, het zijn de stoottroepen die als eerste de weg gebaand hebben. Vandaar de duidelijke uitdrukking “Eerstgeborene uit de doden, onder alles de eerste.”

Ik moest dit duidelijke verschil tussen “Arche” en “Kephala”, zoals de Bijbel die heel letterlijk nadrukkelijk maakt, benadrukken, ook al ben ik me bewust dat dit enorm tegen heel veel theologische haren instrijkt, haren die ikzelf ook gehad heb. Wat dit grote verschil echter op een prachtige manier tekent is dat God zich in Zijn geliefde Zoon Christus Jezus niet tekent als de verschrikkelijke dictator, die iedereen tegen wil en dank maar Zijn wil oplegt, maar dat Christus in Zijn Hoofdschap in alles aangeeft dat Hij ons met Zijn onvoorwaardelijke liefde en genade wint. Hij verovert ons door onvervalste liefde.

Misschien werpt je tegen dat Gods wil toch zeker wel degelijk wet is en dat daar niet aan te tornen valt. Dat is ook zo, onherroepelijk. Maar God zal altijd werken vanuit wie Hij in Zijn wezen echt is. God is liefde! Die liefde zal heel de kosmos veroveren. Die liefde geeft zich voor ons, telkens opnieuw. Hij blijft zichzelf wegschenken, want Hij is God, Hij is liefde. Die onvoorwaardelijke liefde en genade uit zich in dat ene woordje “Kephala”, dat in de theologie zo´n totaal andere inhoud gekregen heeft. Gods liefde overweldigt alles in de hemelen en op de aarde. En dan?

Dan is Christus hoofdschap over ons tot Zijn doel gekomen. Dan is ons gezamenlijk hoofdschap over alles tot Zijn doel gekomen. Dan zal dat hoofdschap worden afgelegd. Dan is God alles en in allen. Amen!

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende