U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Twee soorten kwaad?

Daar stond de vraag opeens of ik iets kon zeggen over het kwaad en hoe dat in het scheppingswerk van God, de Pottenbakker, tot uiting komt. Eerst leken mij dat twee losstaande onderwerpen toe, maar langzamerhand kwam me de samenhang steeds helderder voor ogen te staan.

Jesaja 45: 7 Ik maak het licht en Ik schep de duisternis; Ik maak vrede en Ik schep het kwaad; Ik, Yahweh, maakt dit alles.
God schept het kwaad, maar daarom hoef ik het nog niet leuk te vinden!

God schept het kwaad. “Ra”. Er wordt heel wat gegoogeld met dit woord. Men weet dat het zowel voor catastrofes en ellendige rampen gebruikt wordt als dat het gebruikt wordt voor ethisch kwaad, moreel kwaad. Dus zegt men over deze uitspraak hier dat Jesaja hier dit keer spreekt over de catastrofes en rampen, die God inzet om bijvoorbeeld het volk Israël weer terug te brengen in haar aanbidding van de enig ware God, Yahweh. Daarin zou Hij dan het kwaad scheppen. Maar het moreel, ethische kwaad, daar staat in de gedachte van die theologen God ver buiten, dat kan Hij volgens hen dus zeker nooit geschapen hebben.

De theologie, ook onze christelijke, brengt dus een onderscheid aan tussen het ene “Ra” en het andere “Ra”. Ze bouwen een hele lijst met Bijbelteksten op waar God “Ra” (het kwaad dus) gebruikt om Zijn aardse volk op te voeden. Wij voeden onze kinderen ook op. Als ze echt over een grens zijn gegaan, dan geven we ze bijvoorbeeld huisarrest. Dat is een kwaad, waar we dan gebruik van maken want geen één van onze kinderen gaat dan springend en juichend van blijdschap naar hun kamer omdat ze huisarrest hebben. Nee! Dat is kwaad in hun ervaring en dat was onze bedoeling ook want we zijn bezig hen op te voeden.

De theologie noemt dat kwaad dus eigenlijk een soort van goed en dus kan God dat gebruiken en wordt dat hier dan ook bedoeld. Maar ze hebben een onderscheid gemaakt hè? Een onderscheid tussen het ene “Ra” en het andere “Ra”. Je hebt in die theologie dus nog een ander “Ra”. Dat is het “Ra” van het ethische kwaad, het morele kwaad. Dat noemt de theologie heel iets anders. Daar zouden we volgens de theologie een heel groot onderscheid in moeten aanbrengen.

Nu de vraag: “Brengt de Schrift enig onderscheid aan tussen ethisch kwaad en opvoedkundig kwaad?”. Nee, totaal niet! Er is gewoon sprake van één kwaad, namelijk “Ra”, dat zowel ethisch als opvoedkundig kwaad vertegenwoordigt. En dat kwaad is wat God hier schept. Dat wij als mensen zo scherp goed en kwaad benoemen is niet te danken aan onze relatie met God, maar aan het eten van de vrucht van de boom van de kennis van goed en kwaad. Daar kregen wij onze ethische kennis van goed en kwaad.

Nou, stel dat Putin samen met zijn vriendje Trump dat hele Europa zo spuugzat is, “Al die terroristenvriendjes!”, dat ze met elkaar overeenkomen om heel Europe met de grond gelijk te maken. Dat kan je wel een catastrofe noemen, een echte ellendige ramp. (Dat is dan wat de theologie nogal eens positief als iets van God inkleurt).

Maar zouden we dat dan ethisch en moreel een prima daad vinden? Kijk, dit is nou precies waar het dus om draait. In de geschiedenisboekjes kunnen we een dergelijke genocide van enkele eeuwen terug best nog wel met droge ogen lezen, maar als wij daar middenin zitten en we zijn op wonderbaarlijke manier gespaard en we ondergaan die miljarden om ons heen, die het niet overleefd hebben, dan ondergaan we dat kwaad, dat God schiep en meeste kans kunnen we die wetenschap dan helemaal niet aan. Daarom pikt het gros van de uitleggers het ook niet om te geloven dat God het ethische en moreel kwaad schept. Dus wordt deze tekst doorgekrast.
God schiep het kwaad niet!” Oftewel: Jesaja 45: 7 is een leugen!” Daar komen ze dan mee.

Neer, er valt geen indeling te maken waarin het de ene keer duidelijk ethisch kwaad is en de andere keer duidelijk een ramp betreft. Nee, kwaad is in de Schrift alleen maar kwaad, of het nou een ramp in de wereld is of dat het een ramp in het denken van de mens is. Het is altijd “Ra”, oftewel kwaad. In de Schrift wordt er geen onderscheid aangebracht.
De mens voert kwaad uit en nou juist dat kwaad blijkt vast te liggen in het plan van God.
Handelingen 4: 26-28 De koningen van de aarde zijn opgestaan en de vorsten vergaderen bijeen tegen de Heer en tegen zijn Gezalfde. Ja waarlijk, zij hebben zich in deze stad vergaderd tegen uw heilige knecht Jezus, die U gezalfd hebt, Herodes en Pontius Pilatus, met de heidenen en het volk Israël, om te doen hetgeen uw hand en uw raad te voren bepaald heeft dat geschieden zou.

Goed en kwaad, licht en duisternis, alles valt binnen het plan van God, de Plaatser.
Is dat ook de werkelijkheid voor ons als leden van het lichaam van Christus?
Efeze 1: 11 Het voornemen (plan) van Hem, die in alles werkt naar de raad van Zijn wil.
God schept het kwaad, maar ik vind het niks!

Enkele kleine voorbeeldjes uit mijn eigen leven:
Zo´n maand terug zat er een oogarts i.v.m. nastaar een kwartier lang met een laserstraal in mijn rechteroog te stralen. Hij liet me een heel discofeest meemaken. Echt helemaal niet leuk!
Twee weken geleden lag ik onder het mes om een pacemaker aan te sluiten aan mijn hart, waarna die onder mijn huid verstopt werd. Ellende!
Eigenlijk kan ik helemaal niemand aan mijn lijf velen, maar de tandarts staat alweer te popelen.
Heb je opgemerkt dat ik allerlei kwaad (wat ik dus als kwaad ervaar) opnoem dat de staat van mijn welzijn alleen maar verbetert? Zo zit het eigenlijk altijd met het kwaad dat God schept.

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende