U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Godsdienstig Stockholm Syndroom

Je bent misbruikt, mishandelt, onteert. De verschrikkelijkste dingen heb je meegemaakt: Afranseling, het voortdurend op je inbeuken, meppen, rammelen, stompen, bedreigen en folteren. Maar voor je folteraars weet je telkens nieuwe rechtvaardigingen te bedenken. Je neemt hen niks kwalijk. Integendeel, jij bedenkt voor hen de mooiste excuses. In psychologische terminologie heet dat het Stockholm Syndroom.

Het Stockholm Syndroom wordt ook wel het ‘Jezelf Binden Aan De Misdadiger’ genoemd. De term zelf komt van een bankoverval in Stockholm, Zweden in Augustus 1973. Toen de slachtoffers vrijkwamen, waren deze bankemployés emotioneel zo aan hun gijzelnemers verbonden dat ze het voor hen opnamen.

Galaten 2: 16 Omdat we weten, dat de mens niet gerechtvaardigd wordt uit werken van de wet, maar door het geloof van Christus Jezus, zijn wij ook zelf tot het geloof in Christus Jezus gekomen, om gerechtvaardigd te worden uit het geloof van Christus en niet uit werken van de wet. Want uit werken van de wet zal geen vlees gerechtvaardigd worden.

Galaten 2: 21 Ik ontneem aan de genade van God haar kracht niet; want als er gerechtigheid door de wet is, dan is Christus vergeefs gestorven.

Even voor alle zekerheid. Wat is er onduidelijk aan deze heldere boodschap? Eigen prestatie voor God levert nada op! Niks! Nul, komma nul! Een heleboel werk dat in het vuur verbrandt. Daar hebben we dus helemaal niks aan! Het is uitsluitend de genade van God waar we op terug kunnen vallen. Als we het goed lezen, betekent dit heel simpel dat we vertrouwen op het geloof van Christus Jezus.

Waar komt het dan vandaan dat er één persoontje rond kan lopen binnen de christenheid, die een verzameling aanlegt van ceremoniën, tradities, uiterlijke vormen, en rituelen om dan die verzameling in de eindfase met een saus te overgieten van het woordje ‘Genade’, om dat dan vervolgens op te dienen als zijn wettische godsdienst?

Waar komt zo’n hele kring binnen de christenheid dan vandaan, die precies datzelfde doet? Waar komen dan die kerken binnen de christenheid vandaan, die ook precies ditzelfde doen? Hoe komt het dan dat de hele christenheid vrijwel helemaal vergeven lijkt van ceremoniën, tradities, uiterlijke vormen en rituelen onder de noemer ‘Genade’?

O, men is blij en gelukkig als men de vrijheid in Christus leert kennen. Voor sommigen is dat het ene moment dat ze een keuze voor de Heer maakten. Daar kijken ze op terug als hun moment van vrijheid. Voor anderen is het als ze een speciale aanraking van de Heer ondervonden. Daar kijken ze op terug als hun moment van vrijheid. En voor weer anderen is het toen ze een bijzonder inzicht in een bepaald Bijbelgedeelte kregen. Daar kijken die dan weer op terug als hun moment van vrijheid.

Men heeft echter al zo lang gevangen gelegen onder de gijzelnemer, genaamd wetticisme, dat men emotioneel aan hem verbonden is geraakt. De taakwaarnemer van dit gijzelingsdrama, hun geliefde voorganger, is de eerwaarde grondlegger van een beweging of kerkgenootschap, waar hun familie nu al generatieslang in gevangen zit.

Sommigen hebben het moeras van de beroerde boodschap nu al zolang bevolkt dat, ongeacht hoe slecht ze ook behandeld zijn, ze deze verdraaide en zieke verkondiging, dat hen gevangen hield, toch idealiseren. ‘Ach’, hoor je zelfs van velen die uit dit systeem bevrijd zijn, ‘zo erg is dat nou ook weer niet’.

Binnen onze geschiedenis kennen we het Stockholm Syndroom dus pas sinds Augustus 1973. Paulus kende het godsdienstig Stockholm Syndroom echter al toen hij de Galatenbrief schreef. Paulus was daar echt behoorlijk van over zijn toeren. Hoe kon het in vredesnaam voorkomen dat mensen de echte vrijheid in Christus kenden en dan terugkeerden naar wetticisme?

Galaten 4: 8-11 In de tijd, dat jullie God niet kenden, hebben jullie goden gediend, die het in wezen niet zijn. Nu jullie echter God hebben leren kennen, ja, meer nog, door God gekend zijn, hoe kunnen jullie nu terugkeren naar die zwakke en armelijke eerste beginselen van de wereld, waaraan jullie je weer van meet aan dienstbaar willen maken? Dagen, maanden, vaste tijden en jaren nemen jullie waar. Ik vrees, dat ik mij wellicht vergeefs voor jullie ingespannen heb.

Generatieslang hadden ze hun afgoden als slaven gediend. Je zou verwachten dat ze de vrijheid in Christus omhelsden. Nee hoor. Daar komen wettische Joodse leraars en ze laten zich gelijk weer inpakken. Typisch het Godsdienstig Stockholm Syndroom!

God had Israel uit de slavernij van Egypte bevrijd. Wat blijkt? Ze kunnen geen kant op met die vrijheid. Als zijzelf de keuze konden maken, namen ze gelijk een enkeltje terug naar Egypte! Dat misbruik, de ellende, de gevangenschap en al die schijnbaar negatieve zaken gaven tenminste de zekerheid, die ze inmiddels al decennia kenden. Slavernij was wat ze kenden. Dat was normaal.

In dat brute systeem van Egypte wisten deze Israëlieten tenminste wat hen te wachten stond. ‘Ach, natuurlijk’, hadden ze kunnen tegenwerpen, ‘Natuurlijk is het geen pretje. Maar zo erg is het nou ook weer niet!’ In elk geval waren ze in Egypte elke dag zeker van hun maaltijd. Ze hoefden niet elke dag naar buiten om manna te verzamelen.

Israel was geboren in de gevangenschap van Egypte, evenals heel veel gelovigen van vandaag de dag geboren zijn in een wettisch godsdienstig systeem. Vroeg je aan een Israëliet van die tijd wat godsdienst was, dan wees die op ceremoniën, tradities, uiterlijke vormen, en rituelen. Vroeg je naar geestelijk gezag, dan wees die op oversten en oversten over oversten.

God gaf dit volk vrijheid en ze idealiseerden hun gevangenschap en wilden zo snel mogelijk die zekerheden weer terug. De Galaten werden bevrijd van de slavernij aan de afgoden en ze zochten zo snel mogelijk weer dat oude vertrouwde wettische systeem op om hun nieuwe God te dienen. Veel gelovigen tegenwoordig weten een moment of gebeurtenis van vrijheid aan te wijzen, maar vluchten zo snel mogelijk weer terug in het oude vertrouwde godsdienstig systeem van misbruik en overweldiging.

We mogen de vrijheid van Gods overweldigende genade verkondigen. Niet als een moment van vrijheid, maar als een leven van vrijheid. De echte bevrijding van het godsdienstig Stockholm syndroom ligt in het geloof van Christus Jezus. Hij is ook jouw Leven!

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende