U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan 2

Schandalige Reactie Van God

Lukas 15: 1-3 Al de tollenaars nu en de zondaars plachten tot Hem [Jezus] te komen om naar Hem te horen. En de Farizeeën en de schriftgeleerden morden en spraken: Deze ontvangt zondaars en eet met hen. En Hij sprak deze gelijkenis tot hen en zei:
Het oordeel van deze godsdienstige elite, die in deze gelijkenis gepersonifieerd wordt in deze oudste zoon, in wiens ogen God feitelijk een idiote dictator is, die heiligheid eist en mensen verdoemt, die daar niet aan voldoen, dat is de reden waarom Jezus hier deze drie gelijkenissen vertelt.

Christus komt niet van satan, zoals deze godsdienstige elite durfde te concluderen. Christus komt van God en het hart van God zoekt het verlorene. Gods hart zoekt het verlorene net zolang totdat Hij het gevonden heeft! Dat hart van Vader, dat zij, die Farizeeën en schriftgeleerden, zo totaal niet kenden! Wat zijn zij ver van God! Zij bekritiseren en veroordelen het hart van God. Daarom komt de Heer met deze gelijkenissen.

Met name in de deze derde gelijkenis zoemt de Heer in op dit wettische denken, dit reinheidsdenken, dit werken voor God denken, dit veroordelend denken. Heleboel bekende zaken aan deze gelijkenis laat ik dit keer liggen. Ik ga ervan uit dat de meesten het verhaal wel al kennen.

Nu we deze gelijkenis echter weer opnieuw doorlezen en doordenken, denk je dan eens in dat deze Farizeeën en schriftgeleerden als een zeer kritisch publiek hier zitten mee te luisteren. Gegarandeerd dat die daar zitten te hoofdschudden en te oogrollen. De één na de andere ergernis voor hun gevoelige traditionele opvattingen komt langs.

De gelijkenis is nog maar net op gang of die jongste zoon stelt gelijk al een schaamteloze vraag. Hij eist zijn erfenis op. In die oosterse cultuur liep dat echt niet anders dan in de onze. Ook daar kwam je niet eerder voor een erfenis in aanmerking dan bij het overlijden van vader. Die zoon had dus evengoed kunnen stellen: ‘Nou ouwe, het wordt nou wel eens tijd dat je kastje wijlen gaat en mocht je daar nog geen zin in hebben, doe dan maar alsof. Ik moet mijn geld! En wel nu!’

Exodus 21:17 Wie zijn vader of zijn moeder vervloekt, zal zeker ter dood gebracht worden.
Leviticus 19:3 Ieder zal voor zijn moeder en zijn vader ontzag hebben.
Deuteronomium 5:16 Eer je vader en je moeder, zoals Yahweh, jullie God, je geboden heeft, opdat je dagen verlengd worden en het je goed mag gaan in het land, dat Yahweh, je God, jullie geeft.
Spreuken 1:8 Hoor, mijn zoon, de tucht van je vader,
Spreuken 23:22 Luister naar je vader, die je heeft verwekt;
Spreuken 28:24 Wie zijn vader en zijn moeder iets ontrooft en denkt: het is geen zonde, die is een metgezel van de misdadiger.

De grofheid waarmee deze jongste zoon zijn vader tegemoet trad, is zo uitgesproken ondenkbaar binnen deze cultuur van familie-eer, waarbij de hoogste eer naar de vader binnen het gezin gaat. Maar nu komt een nog een veel grotere verrassing voor dit religieuze publiek. De reactie van deze vader is voor dit cordon van vrome eer voluit weerzinwekkend! Vader gaf hem wat hij vroeg!!!!

Welke vader haalt zich zoiets in zijn hoofd? Welke vader laat zich zo te schande zetten? Wat voor een vader accepteert zo’n dood verklaring? Een vader met ook maar een greintje fatsoen in zijn lichaam zou die onbeschaamde vlegel van een zoon toch zeker zonder meer een stevige klap vol in het gezicht geven?!! Deze zoon heeft straf verdiend!

De geestelijke elite van Farizeeën en schriftgeleerden had vol afgrijzen de onbeschaamdheid van deze zoon beluisterd, maar de reactie van de vader hadden ze absoluut niet zien aankomen. Ze hadden allen zonder uitzondering de enig juiste reactie van vader verwacht: ‘Absoluut niet! Ik laat me niet zo te schande zetten!’

We hebben de neiging nog wel mee te kunnen gaan in Jezus betoog als hij deze geestelijke elite van Farizeeën en schriftgeleerden frustreert. We bekijken die geestelijke superklasse binnen het Jodendom namelijk meestal prettig afstandelijk. Zoals de Farizeeër in de synagoge naar die tollenaar op zijn knietjes kijkt met dank aan God dat hij niet zo is als deze tollenaar, zo kijken wij vaak naar die Farizeeër met dank aan God dat we niet zo zijn als die Farizeeër. Prettig afstandelijk kloppen wij, de Neo Farizeeën, onszelf vol tevredenheid op de borst.

Wat is het schandalige dat deze geestelijke elite in dit begin van deze gelijkenis hoort? Iets wat het overgrote merendeel van de evangelische wereld nog altijd uitermate schandalig vindt, wanneer dat ook maar ergens gepredikt wordt. Welk schandalig verzoek wordt hier namelijk door Vader God gehonoreerd? Wat hoort deze geestelijke elite Jezus hier verkondigen?

Ik zal het verzoek van deze zoon omzetten in de woorden die deze geestelijke elite hier beluistert. De zondaar vraagt hier aan God de Vader om zo vrij en onafhankelijk mogelijk te zijn van God zelf als maar kan. Zo vrij, dat hij al zijn eigen verlangens en al zijn eigen lusten kan nalopen. En wat is Gods antwoord daarop? God geeft de zondaar al die vrijheid! Je kan met je zonde zover gaan als je zelf wilt. Je kan zo diep afsteken als jij maar wenst. Je kan zo hoog gaan als je maar wilt. Jij ontvangt van God alle vrijheid! Onbeperkte vrijheid!
Dit Vaderbeeld van God is onaanvaardbaar voor deze geestelijke elite. Zij hadden zichzelf telkens opnieuw geheiligd om rein met God op te kunnen trekken. Ze hadden hun afzondering van deze slechte zondaren bewust bewaard vanwege hun optrekken met die heilige God en nu zou God zelf met dit eerste het beste schandalige verzoek zomaar instemmen? Wat is dat voor een God??? Kijk, zo’n zelfde vraag leeft ook bij een groot deel van de evangelische wereld, die ook een streepje (nou, zeg maar een dikke streep) voor denken te hebben op de zondige wereld.

Deze gelijkenis is met name bedoeld om het religieus denkkader over die Vaderfiguur op te schudden. De godsdienstige elite van Israel had een volslagen verdraaide voorstelling van wie God nu feitelijk was. Datzelfde probleem heeft onze christenheid keurig overgeërfd van deze vrome elite.

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende