U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan

Koefnoen of Kopspijkers

Ik ben helemaal gek op satire! Echt één van de meest verrukkelijke stijlen binnen de humor! Ik heb de hele DVD-box van Kopspijkers en ook enkele LP’s nog van optredens van Wim Kan.

Eigenlijk is Koefnoen nog het makkelijkst om zo op te pikken. Je hebt gelijk de clou van de hele scene door. Dat komt natuurlijk omdat de politicus net dat duidelijk statement gemaakt heeft, waar zij nu op doorborduren. Ze pakken de uitspraak en schijnbaar alsof ze er helemaal mee instemmen, werken ze die uitspraak tot in de uiterste finesses helemaal uit. Dat levert prachtige kolder op. Bovendien wordt daarmee het gebrek aan logica in zo’n stelling overduidelijk aangetoond.

Koefnoen is makkelijk te volgen omdat de situatie of uitspraak nog helder en klaar in je herinnering vastligt. Bij de DVD’s van Kopspijkers moet je wel telkens eerst teruggaan naar de oorspronkelijke gebeurtenis, situatie of uitspraak, waar men op teruggrijpt. Anders houd je alleen maar een vreemd typetje over die allemaal vreemde dingen zegt, waar je zelfs wel boos over zou kunnen worden.

Het allerlastigste van dit drietal is natuurlijk Wim Kan. Bij elke uitspraak in zijn conference zou je hem even stil kunnen zetten om eerst de situatie of uitspraak op te zoeken, voordat je eindelijk beseft waar hij op doelt. Je moet dan ook terug naar de 60er jaren. Kan je nagaan hoe lastig het wordt als je helemaal terug moet naar de situatie van het publiek waar de Heer zich in Zijn langste toespraak op richtte.

Ja maar, je kan toch zeker onze Heer niet vergelijken met die platvloerse cabaretiers! De Heer zou zich toch zeker nooit verlagen tot zo’n cynische stijlvorm?! Van Hem kan je toch zeker nooit en te nimmer zeggen dat Hij echt verkeerde opvattingen van een ander zou herhalen om daar de spot mee te drijven?!

Satire is een heel grondige aanpak om de volkomen verkeerde logica van een standpunt of gedachte aan te tonen. Ja, de Heer gebruikte die methode regelmatig! Met name bij het publiek van Farizeeën en Schriftgeleerden is de Heer vlijmscherp in Zijn satire. Dat maakt dat sommige gedeeltes in de evangeliën gewoon een No Go gebied geworden zijn, oftewel: daar wordt niet over gesproken of uit gepreekt.

De Satire Van De Onrechtvaardige Rentmeester
Ja, dit gedeelte staat ook in die langste toespraak van onze Heer. We hoeven daarvoor maar enkele teksten terug te schakelen. Ik zal eerst die teksten citeren die nog normaal klinken.
Lukas 16: 1-7 Er was een rijk man, die een rentmeester had. Van die rentmeester werd kwaad gesproken, dat hij zijn bezit verkwistte. Hij liet hem roepen en zei tegen hem: Wat hoor ik nou over jou? Doe verantwoording van je beheer, want zo kan je niet langer rentmeester blijven. De rentmeester zei bij zichzelf: Wat moet ik doen? Want mijn heer ontneemt mij mijn rentmeesterschap. Spitten kan ik niet, voor bedelen schaam ik mij. Ik weet, wat ik doen zal, opdat zij mij, wanneer ik uit mijn rentmeesterschap ontzet ben, in huis zullen nemen. En hij liet alle schuldenaars van zijn heer bij zich komen, één voor één. Hij zei tegen de eerste: Hoeveel ben je mijn heer schuldig?Die zei: Honderd vaten olie. Hij zei tegen hem: Hier heb je jouw schuldbekentenis, ga vlug zitten en schrijf vijftig. Daarna zei hij tegen de tweede: En hoeveel ben jij schuldig? Die zei: Honderd zakken tarwe. Hij zei tegen hem: Hier heb je jouw schuldbekentenis, schrijf tachtig.

Kijk, tot zover valt dit hele gebeuren nog als vrij vanzelfsprekend aan te horen. Uiteindelijk vertelt de Heer Jezus dit verhaal. Je verwacht dan ook dat die onrechtvaardige rentmeester de gevolgen van zijn frauduleus handelen ook wel op zijn boterham zou krijgen. Goed, we begrijpen best wel enigszins dat hij nu graag goede maatjes wil zijn met die schuldenaars en dus zo oneerlijk tegenover zijn eigen baas handelt. Maar het is wel degelijk fout. Dus, nu zal het oordeel van de Heer dan ook wel niet mals zijn. Goed, hier komt de clou van het verhaal:

Lukas 16: 8 De heer prees de onrechtvaardige rentmeester, dat hij met overleg gehandeld had, want de kinderen van deze wereld gaan ten aanzien van hun geslacht met veel meer overleg te werk dan de kinderen des lichts.

Ik ben jaren boekhouder geweest. Ik kan je zeggen dat ik zo’n baas nog nooit ben tegengekomen. Mijn baas zou me ook zeker niet met complimentjes overladen hebben als ik met een debiteur aangepapt had en zijn schuld aan ons bedrijf gehalveerd had. Die debiteurs zouden daar wel voor te porren zijn geweest, zeker als de bedragen in de tonnen liepen. De reactie van mijn baas zou echter beslist niet een stevige salarisverhoging zijn geweest!

Het publiek van de Heer bij deze langste toespraak in Zijn aardse bediening waren de Farizeeën en Schriftgeleerden. Hoe vroom en godsdienstig zij zich wellicht ook mochten presenteren, geld, geld, geld was hun grootste drijfveer. Die motivatie smeekt gewoon om bijtende satire.

Het meesterwerk van satire dat zeker drie hoofdstukken lang duurt had dus één belangrijk onderwerp: De geldzucht van de geestelijke elite. Kan het actueler?

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende