U bevindt zich hier: Artikelen Hein de Haan

Ethiek & God

Genesis 3: 22 Yahweh Elohim zei: Zie, de mens is geworden als één van Ons door de kennis van goed en kwaad;

Eerst kende de mens alleen de relatie met God. Nu de mens van de boom van de kennis van goed en kwaad gegeten heeft leerde ze ook dit goed en kwaad kennen. Het zou blijken dat ze met deze beide facetten niet om konden gaan.

Gebruik van kwaad & goed samen
Alle 514 Bijbelteksten die verwijzen naar hetzelfde woord ‘goed’ zijn teveel om hier onder te verdelen. Ik heb daarom een selectie gemaakt.

Eerst de vraag: Van wie komt goed en kwaad?
Yahweh zelf, de Here God, Oorsprong van goed en kwaad.
Deuteronomium 30: 15 Zie, ik houd u heden het leven en het goede voor, maar ook de dood en het kwade:
Job 2: 10 Zouden wij
het goede van God aannemen en het kwade niet?
Klaagliederen 3: 38 Komt niet uit de mond van de Allerhoogste
het kwade en het goede?

Goed zowel als kwaad komt van God. God hanteert ook beiden.
Het overgrote deel aan Bijbelteksten tekent het goede dat God doet. Hier het kwade.
Jeremia 21: 10 Ik heb mijn aangezicht tegen deze stad gekeerd ten kwade en niet ten goede, luidt het woord van Yahweh;
Jeremia 39: 16 Zo zegt Yahweh Zebaoth, de God van Israël: Zie, Ik doe mijn woorden over deze stad in vervulling gaan
ten kwade en niet ten goede,
Jeremia 44: 27 Zie, Ik waak over hen
ten kwade en niet ten goede,
Amos 9: 4 Zo richt Ik op hen mijn oog,
ten kwade en niet ten goede.

Wat veel verklaarders van de Bijbel doen is spreken over twee soorten kwaad.
1. Men heeft het over moreel, ethisch kwaad. Daar zou God, volgens hen, vrij van zijn.
2. Men spreekt ook over een handeling als kwaad, een oordeel.
Dit is een geforceerde indeling die men uitsluitend toepast omdat men bang is dat God anders in diskrediet zou worden gebracht. Een moreel of ethisch oordeel houdt ook altijd een handeling in. Anders zou ethiek ook niets om het lijf hebben.
Elke goede handeling is tevens moreel goed. Zo is het ook bij het kwaad.

Kleine kinderen zijn vrij van die kennis van goed en kwaad.
Deuteronomium 1: 39 Jullie kleine kinderen, … die op dit ogenblik nog geen kennis hebben van goed en kwaad,

Met volwassenheid komt het ethisch oordeel.
Jesaja 7: 15 Boter en honig zal hij eten, zodra hij het kwade weet te verwerpen en het goede te verkiezen.

Ouderdom kan het ethisch oordelen weer doen verminderen
2 Samuël 19: 35 Ik ben thans tachtig jaar; zou ik dan nog kunnen onderscheiden tussen iets goeds en iets kwaads?

Hier volgt een eerste, heel aparte, voorbeeld van het feit dat daar waar de Heer zelf aan de slag is, dit boven het ethisch oordeel van goed of kwaad uitgaat. Het ethisch oordelen van de mens wordt opzij geschoven omdat God werkt.
Numeri 24: 13 Al gaf Balak mij [de profeet Bileam] zijn huis vol zilver en goud, ik zou niet in staat zijn het bevel van Yahweh te overtreden door goed of kwaad te doen uit mijzelf; wat Yahweh spreken zal, dat zal ik spreken.
Het is de Heer zelf die werkt dwars door iemand heen. Dat verandert alles.
Vanaf het nemen van de boom van de kennis van goed en kwaad doet de mens iets uit zichzelf: Het ethisch oordeel van goed of kwaad.

Hetzelfde onthouden van een ethisch oordeel vinden we bij Laban. De knecht van Abraham vroeg hem om Rebecca. Laban was toen niet in staat om hier een juist oordeel te vellen en erkende dit ook.
Genesis 24: 50 Laban antwoordde: Dit is een bestiering van Yahweh; wij kunnen niets tot u zeggen, ten kwade of ten goede.
God treedt hier handelend op en waar dat plaatsvindt staat de mens, als het ware, weer in zijn kinderschoenen. Onbekwaam tot een ethisch oordeel.
Genesis 31: 24 God kwam in een droom ‘s nachts tot de Arameeër Laban en zei tot hem: Neem je wel in acht, dat je met Jakob niet ten goede of ten kwade spreekt.
Ook in dit geval komt God tussenbeide. Dan doet een ethisch oordeel niet ter zake.

Een onjuist ethisch oordeel.
Jesaja 5: 20 Wee hun die het kwade goed noemen en het goede kwaad;

Als u wilt reageren kunt u rechtsonder op 'CONTACT' klikken.

Startpagina // Volgende